Салом дар Ислом
 

 Аввалан маънои салом дар луьат:

"Салом" – дар луьат ба маънои "амон" меояд.

Сониян лафзи пурраи салом:

Лафзи пурраи салом дар шариат чунин ворид гаштааст: "Ассалому алайкум". Вацте шахси мусалмон бар бародари мусалмони худ салом мег;яд, бояд бо ыамин лафз салом бидиыад. Зеро чунин лафзи салом аз Пайьамбар (с) ривоят шудааст, ки баъзе оныоро зикр хоыем кард.

Оё метавонем болои лафзи салом чизе зиёд кунем?

 Оре, метавонем. Вацте шахсе саломдиыанда салом дода гуфт: "Ассалому алайкум ва раыматуллоы", яъне лафзи "ва раыматуллоы"-ро зиёда кунад, мо метавонем дар щавоб чунин посух диыем: "Ва алайкум ва раыматуллоыи ва баракотуыу", яъне мо лафзи "ва раыматуллоыи ва баракотуыу"-ро илова кардем.

Агар ба оятыои Цуръон| ва ыадисыои Пайьамбар (с) назар афканем, мебинем, ки дар ин бобат иршодыои зиёде ворид гаштааст. Худованди таоло дар китоби каримаш мефармояд:

"و إذا حييتم بتحية فحيوا بأحسن منها أو ردوها"

Муфассирон дар тафсири ин ояти карима гуфтаанд: "Ыар вацто мусулмоне ба шумо салом г;яд, пас шумо саломи ;ро беытару хубтар щавоб гардонед, аз он гунае, ки ба шумо салом дода буд ё худ боз гардонед ба мисли оне, ки ба шумо салом дода буд". Пас аз ин гуфтаыо чунин бар меояд, ки щавоби салом ба шакли беытар мустаыаб ва ба монанди он щавоб гуфтан бар гардани ыар мусулмон вощиб мегардад.

Аз Салмони Форс| омадааст, ки марде ба назди Расули акрам омада гуфт: "Ассалому алайка ё Расуллалоы". Пас Пайьамбар (с) дар щавоб гуфт: "Ва алайка салом ва раыматуллоы". Баъд аз муддате марди дигаре омада гуфт: "Ассалому алайка ё Расуллалоы ва раыматуллоы". Пайьамбар (с) дар щавобаш гуфт: "Ва алайка салом ва раыматуллоыи ва баракотуыу". Ва баъд аз азон марди саввуме омада гуфт: "Ассалому алайка ё Расуллалоы ва раыматуллоыи ва баракотуыу". Расули акрам дар щавоб гуфт: "Ва алайка". Пас он марди саввум гуфт: "Эй Пайьамбари Худо, падару модарам фидоят бод, фалон ва фалон наздат омаданд ва салом бар ту доданд, сабаб чи буд, ки саломи оныоро боз гардонди бештар аз он гунае, ки саломи манро боз гардонд|? Пайьамбар (с) дар посух фармуд: "Ту барои мо чизе нагузошт|, Худованди таоло мефармояд:

 "و إذا حييتم بتحية فحيوا بأحسن منها أو ردوها"

(Ва ыар  вацто салом дода шуд ба шумо, пас салом бидиыед беытар аз он ё боз гардонед ба монанди он). Пас боз гардондем ба монанди он.

 Аз ин ыадиси шариф бар меояд, ки лафзи салом аз ин мицдор зиёд нест. Яъне, "Ассалому алайкум ва раыматуллоыи ва баракотуыу". Зеро агар зиёда аз ин мицдор машруъ мебуд Пайьамбар (с) зиёд мекард.

Олимыои ислом| дар маънои "Ассалому алакум" фикрыои гуногунеро зикр намудаанд. Цози Ъиёз дар маънои "Ассалому алайкум" гуфтааст, ки он номи Худованд аст ва ба маънои "Ыифзи Худованд бар ту бод"-ро ифода мекунад ва ыамчуноне, ки гуфта мешавад: "Аллоы ыамроыи ту бод". Гур;ыи дигар олимыо бар он андешаанд, ки маънояш "саломат мондан" аст. Пас г;ё ба шахси саломгуфта мерасонад, ки ту аз ман дар амон ыаст| ва аз ман бар ту озоре нахоыам расид.

Аммо щамъи саввуми олимыо гуфтаанд, ки маънояш чунин аст, ки номи Аллоыро бар аъмол зикр карда мешавад, то дар он хайрот щамъ биёяд ва фасод дур гардад.

Ин буд баъзе аз гуфтаыои олимыои ислом| дар перомуни маънои "Ассалому алайкум".

Ыукми салом ва радди он 

Ыасани Баср| фармуданд: Салом гуфтан, мустаыаб аст ва щавоби салом вощиб аст.

Бояд зикр кард, ки тамоми олимыо бар вощиб будани радди салом иттифоцанд. Аммо агар салом бар гур;ые аз щамоат дода шавад, радди он фарзи кифоя мегардад. Яъне, агар яке аз вущуддоштаыо радди саломро гардонад, аз гардани дигарыо социт мегардад. Вале, агар касе щавоб наг;яд, ыамаи вущуддоштаыо гунаыгор мегарданд.

Барои ч| радди салом вощиб аст?

  Чи тавре, ки пештар аз забони олимон овардем, радди салом вощиб аст, зеро маънои салом "амон додан" аст. Ва дар сурати щавоб нагуфтани саломи бародари хеш, гумоныои баде нисбати бародари мусалмонаш пайдо мегардад. Пас дар ин сурат дур сохтани ваыму гумоныои бемаыал вощиб гашта бар гарданаш радди салом вощиб мегардад. Ва дар сурати дер щавоб додани салом, радди салом ыисоб намегардад. Ва ин таныо дар ыолатыоест, ки узре пайдо гардад.

Дар ин що суоле ба миён меояд, ки оё щавоб додани саломи дигар миллатыои (монанди яыуд, насрониыо ва ьайра....) вощиб аст?

 Ва агар оныо ба мо салом диыанд, дар ин сурат шахси мусулмонро чи бояд кард.

Посухи ин суолро аз гуфтаыои донишмандон пайдо кардан мумкин аст. Аз зоыири гуфтаи оныо чунин бар меояд, ки радди салом новобаста ба шахсият вощиб аст. Ибни Ыотам аз ибни Аббос овардаанд, ки ыар бандаи Худое, ки бар ; салом диыад, пас щавобашро бар ; боз гардон, агарчи мащус| ыам бошад.

Локин дар ин маврид ыадисе ворид гаштааст, ки Пайьамбари Худо шур;ъ намудани саломро ба нисбати аыли китоб (яыудыо ва насрониыо) манъ намуданд ва таныо саломи оныоро ба мислаш боз гардонда мешавад.

Аз Абдуллоы ибни Умар ривоят шудааст, ки Пайьамбар (с) фармудаанд: "Вацте ба шумо аыли Яыуд салом диыад чунин мег;яд: "Ассому алайка" (яъне, ыалок бар ту бод), пас щавоб биг; "Ва алайка" (яъне, бар ту низ чунон бод).

Ва ыамчунин дар ин мазмун аз Абуыурайра омадааст, ки Пайьамбари Худо фармуданд: "Ба Яыудиыо ва Насрониыо бо салом ибтидо накунед", яъне шумо аввалин шуда салом наг;ед.

  Оё ба ьайр аз лафзи "Ассалому алайкум" бо дигар лафзыо салом гуфтан равост?

Посухи ин суол албатта манф| хоыад буд.

Аввалан: Салом таыияи аыли щаннат аст ва малоикаыо шахсонеро, ки дохили щаннат мегарданд бо ин таыия (Яъне, Ассалому алайкум) пешвоз мегиранд. Ин гуфтаыоро Цуръони карим баён сохта чунин мефармояд:

"والملائكة يدخلون عليهم من كل باب، سلام عليكم بما صبرتم فنعم عقبي الدار".

Дуюм: Салом гуфтан, яке аз таыиятест, ки Худованди таоло бар шахси г;янда, савоби бузурге ато мефармояд. Дар ин бобат аз Имрон ибни Ыусайн ыадисе омадааст, ки марде ба  назди Пайьамбар (с) омад ва гуфт: "Ассалому алайкум". Пайьамбар (с) щавоби саломро боз гардонид ва гуфт: "Даыто". Баъд аз муддате марди дигаре омада гуфт: "Ассалому алайкум" ва раыматуллоы". Пайьамбар (с) щавоби саломро бозгардонда гуфт: "Бисто". Баъд аз он марди саввум омада гуфт: "Ассалому алайкум ва раыматуллоыи ва баракотуыу". Пайьамбар (с) щавоби саломро гардонда гуфт: "Сито". Яъне аз ин ыадиси муборак чунин бар меояд, ки ин се мард барои салом доданашон савобе ба даст оварданд, агар чанде дар савоб баробар нестанд.

Сеюм: Зеро салом таыияест, ки Худованд дар васфаш фармудааст:

"فإذا دخلتم بيوتا فسلموا علي أنفسكم تحية من عند الله مباركة طيبة"

Пас модоме, ки саломро Худованд чунин васф карда бошад ва модоме, ки он таыияи аыли щаннат бошад ва инчунин мусалмон ба сабаби вай савоб ыосил кунад, пас чаро бояд ин лафзи муборакро тарк гуфта ба ибораыои дигари афранщ| даст занем.

 Оё бо ишора салом гуфтан дуруст аст?

 Бояд зикр кард, ки радди салом бо ишора кифоя нест, балки дар ин бобат защру наый ворид гаштааст. Аз Щобир ибни Абдуллоы омадааст, ки Пайьамбари Худо фармуданд: "Шумо монанди Яыудиыо бо сар щунбондан, даст бардоштан ва ишора салом надиыед".

Гур;ые аз олимыо дар ин бобат чунин оварданд, ки ин наый дар он сурат аст, ки ягон узре воцеъ надошта бошад. Ва дар сурати пайдо доштани узре бо ишора салом гуфтан щоиз аст. Ва ин монанди шахси гунг ва ё шахсе, ки дар масофаи дур буда овози ;ро намешунавад, локин бо вущуди ишорааш саломро талаффуз мекунад.

 Агар инсон дохили маконе гардад, салом гуфтани ; бар нафси хеш мустаыаб аст. Зеро Худованд мефармояд:

"فإذا دخلتم بيوتا فسلموا علي أنفسكم تحية من عند الله مباركة طيبة"

Ва дар ин бобат Ибни Умар чунин фармуданд: "Ыар ки вориди хона гашт ва касеро пайдо накард, мустаыаб аст, ки биг;яд: "Ассалому алайкум ва ало ибодиыиссолиыин".

бозгашт